زهره پندی

الگوها در جدول ضرب

۹۲

چکیده

در جدول ضرب، الگوهای مختلفی می‌توان پیدا کرد. این طرح یادگیری فرصتی برای جستجو در این جدول و پیدا کردن الگوها و رابطه‌ها در آن برای دانش‌آموزان فراهم می‌کند.

در جدول ضرب، الگوهای مختلفی می‌توانید پیدا کنید.

چه الگوها و رابطه‌هایی در این جدول می‌بینید؟

می‌توانید با کلیک کردن روی خانه‌های جدول، الگوهای مورد نظرتان را نشان دهید.

چرا این الگوها و رابطه‌ها در این جدول دیده می‌شوند؟

آیا اگر جدول از راست و پایین ادامه پیدا کند، بازهم این الگوها ادامه می‌یابند؟

شرح فعالیت

جدول ضرب را در اختیار بچه‌ها قرار دهید و از آن‌ها بخواهید به آن توجه کنند و الگوها و رابطه‌هایی را که در آن می‌بینند، یادداشت کنند. برای این منظور می‌توانید از ابزار کاغذی «جدول ضرب» استفاده کنید.

سپس از آن‌ها بخواهید در گروه‌های کوچک (دو تا چهار نفره) قرار بگیرند در درباره‌ی رابطه‌هایی که یافته‌اند با هم گفتگو کنند.

از دانش‌آموزان بخواهید استدلال کنند!

هنگام کار گروه‌ها به آن‌ها سر بزنید و از آن‌ها بخواهید درباره‌ی رابطه‌هایی که می‌بینند دلیل بیاورند. مثلاً اگر دانش‌آموز کلاس پنجمی، همه‌ی عددهای فرد را رنگ کرده است و می‌گوید: «عددهای فرد در ردیف‌های یک در میان در جدول قرار گرفته‌اند و در هر یک از آن ردیف‌ها در خانه‌های یک در میانقرار گرفته‌اند.» از او بپرسید: «چرا این اعداد به این شکل قرار گرفته‌اند؟ اگر جدول را از راست و پایین ادامه دهیم، آیا این الگو ادامه پیدا می‌کند؟»

در ادامه از گروه‌ها بخواهید که ایده‌هایشان را در کلاس مطرح کنند.

می‌توانید از یک گروه بخواهید که گفتگو را آغاز کند و سپس از گروه‌ بعدی بپرسید که آیا می‌خواهد رابطه‌ی جدیدی بگوید و همینطور تا آخرین گروه پیش بروید.

ابزار مجازی «جدول ضرب» می‌تواند برای نشان دادن الگوها و رابطه‌هایی که در کلاس طرح می‌شود، کمک کننده باشد.

در پایان می‌توانید از دانش‌آموزان بخواهید هر یک، الگو یا رابطه‌ای را که به نظرشان جالب بوده است، بنویسند و توضیح دهند که چرا آن رابطه در جدول دیده می‌شود.

پاسخ‌های برخی از دانش‌آموزان

در همه‌ی ردیف‌ها، عددها چندتا چندتا از چپ به راست جلو می‌روند. مثلا در سطر سوم: ۳، ۶، ۹ و همین‌طور سه‌تا سه‌تا.

من ستون ۵ را دیدم (سطر ۵ هم همینطور است).

یکان عددها، پنج و صفر است و همینطور پنج و صفر یکی در میان ادامه دارد.

حتی اگر جدول را ادامه دهیم، باز هم هر بار یک پنج‌تایی با پنج‌تایی‌های قبلی اضافه می‌شود. پس یکان اگر صفر بوده، می‌شود پنج و اگر پنج بوده، می‌شود صفر.

۵تایی‌ها در جدول ضرب

من یک رابطه‌ی جالب پیدا کردم.

البته هنوز دارم فکر می‌کنم و مثال‌های مختلفی را آزمایش می‌کنم.

ببینید وقتی یک مستطیل از گوشه‌ی جدول تا عدد ۲۰ کشیده‌ایم، مساحت مستطیل هم برابر ۲۰ است.

دارم فکر می‌کنم که بقیه‌ی مستطیل‌ها هم همینطور هستند و اگر بله، چه دلیلی دارد؟!

مساحت-مستطیل-در-جدول-ضرب

این جدول تقارن دارد.

البته منظورم عددهای آن است. یعنی مثلا نوشته‌ی ۵ نسبت به خط تقارن قرینه نشده ولی آن جایی که این دو تا ۵ هست با هم قرینه هستند.

تقارن در جدول ضرب
  • این طرح یادگیری را می‌توانید در پایه‌های مختلف و حتی در کلاس‌های چندپایه، اجرا کنید.
  • سطح ایده‌های دانش‌آموزان در پایه‌های مختلف، متفاوت است. مستقل از ایده، از دانش‌آموزان برای الگوها و رابطه‌هایی که بیان می‌کنند، دلیل بخواهید.
منابع آموزشی مربوط به این طرح درس

  • ابزار کاغذی
    جدول ضرب
    زهره پندی
    جدول ضرب

    ابزار کاغذی جدول ضرب در دو اندازه آمده است. از جدول ضرب می توانید در فعالیت‌های متنوع بسیاری استفاده کنید. حتی دیدن این جدول نیز می‌تواند به درک دانش‌آموزان از…

  • ابزار مجازی
    جدول ضرب
    هوشمند حسن‌نیا
    جدول ضرب

    از جدول ضرب می توانید در فعالیت‌های متنوع بسیاری استفاده کنید و الگوهای مختلفی می‌توانید در آن پیدا کنید. این ابزار به شما امکان می‌دهد که با رنگ کردن خانه‌های…

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *