نگار وکیلی

کدام عدد با بقیه فرق می‌کند؟

۵۸

چکیده

در این فعالیت، دانش‌آموزان استدلال‌های خود را در مورد متفاوت بودن چهار عدد به نمایش گذاشته، بیان می‌کنند. این فعالیت به بچه‌ها این امکان را می‌دهد که از جنبه‌های مختلف به عددها نگاه کنند و از دانش خود برای استدلال درباره‌ی پاسخ‌شان، استفاده کنند.

کدام یک از چهار عدد روبه‌رو با بقیه فرق‌ می‌کند؟

شرح فعالیت
گام اول؛ گفت‌وگو

پوستری که شامل چهار تصویر از بازنمایی چهار عدد مختلف است را برای دانش‌آموزان نمایش دهید. می‌توانید پوستر متناسب با پایه‌ای که تدریس می‌کنید را از پیوست همین طرح یادگیری انتخاب کنید یا خودتان آن را طراحی کنید؛ در این صورت خوب است پاسخ‌های بچه‌ها را پیش‌بینی کنید و بازنمایی عددها را طوری متناسب با پایه‌ی مورد نظر خود طراحی کنید که مطمئن باشید که هر یک از بازنمایی‌ها می‌تواند پاسخ سوال باشد.

برای دانش‌آموزان توضیح دهید که در پوستر، چهار بازنمایی مختلف از چهار عدد نشان داده شده‌است. از آن‌ها بخواهید که با دقت به آن‌ها نگاه کنند و بگویند که کدام یک از آن‌ها با بقیه فرق می‌کند؟ و به چه دلیل؟

پوستر مناسب برای پایه‌ی دوم
پوستر مناسب برای پایه‌ی سوم

این سوال، تنها یک پاسخ درست ندارد و هر کدام از عددها می‌تواند پاسخ سوال باشد. مهم این است که دانش‌آموزان برای انتخاب خود دلیل داشته باشند و آن را ارائه کنند.

برای افزایش فرصت تفکر و مشارکت دانش‌آموزان، ابتدا از آن‌ها دعوت کنید تا حدود یک دقیقه به صورت انفرادی، در سکوت فکر کنند و به تعداد دلیل‌هایی که برای تفاوت یکی از گزینه‌ها با سایر آن‌ها دارند، انگشت‌هایشان را بالا ببرند؛ به این صورت که اگر یک دلیل برای تفاوت آن با بقیه داشتند، یک انگشت را بالا ببرند، اگر دو دلیل داشتند، دو انگشت و به همین ترتیب برای دلیل‌های بیشتر، تعداد انگشتان بیشتر.
سپس از دانش‌آموزان دعوت کنید تا نظرشان را بلند با همه‌ی کلاس در میان بگذارند. بعد از حدود پانزده دقیقه که ایده‌های دانش‌آموزان در کلاس به اشتراک گذاشته شد و گفت‌وگو صورت گرفت، از آن‌ها بخواهید دو دقیقه با بغل‌دستیشان گفت‌وگو کنند و به یک دلیل متفاوت که در میان پاسخ‌ها نبود، فکر کنند.
بعد از آن، دوباره گفت‌وگوی کلاسی برای شنیدن ایده‌های جدید دانش‌آموزان صورت خواهد گرفت.

در حین گفت‌وگو با دانش‌آموزان در مورد دلیل انتخابشان، از باقی کلاس سوال بپرسید تا از این طریق باعث به جریان انداختن گفت‌وگوی ریاضی‌وار در کلاس شوید. سوالاتی مانند:

  • می‌توانی این چیزی که گفتی را روی شکل نشان دهی؟
  • آیا با نظر دوستتان موافقید؟ چرا؟
  • آیا کسی ایده‌ی دیگری دارد؟
نمونه‌هایی از پاسخ‌های دانش‌آموزان

دانش‌آموزان پایه‌ی دوم:

  • تصویر بالا و چپ؛ چون یک عدد فرد است، درحالی که بقیه‌ی عددها زوج هستند.
  • تصویر بالا و چپ؛ چون از پنج‌تایی‌ها درست شده‌است.
  • تصویر پایین و چپ؛ چون یکی ندارد.
  • تصویر بالا و راست؛ چون بزرگترین عدد است.
  • تصویر پایین و راست؛ چون یکانش از همه بزرگتر است.

دانش‌آموزان پایه‌ی سوم:

  • تصویر بالا و چپ؛ چون از همه بزرگتر است. چون به دسته‌های پنج‌تایی تقسیم نمی‌شود.
  • تصویر پایین و چپ؛ چون فقط هزارگان دارد و یکان و دهگان و صدگانش صفر هستند. چون مهره و دانه و سکه ندارد.
  • تصویر بالا و راست؛ چون عدد فرد است. چون یکانش پنج است. چون پول است.
  • تصویر پایین و راست؛ چون فقط با سه تا دانه ساخته شده است.
گام دوم؛بازاندیشی

بعد از انجام فعالیت بالا، از دانش‌آموزان بپرسید:

  • کدام یک از ایده‌هایی که امروز مطرح شد برای شما جالب بود؟ چرا؟
  • آیا جایی بود که با شنیدن نظر دوستانتان، نظرتان عوض شود؟ چرا؟
  • آیا دانش‌آموزان به چند رقمی بودن عددها اشاره می‌کنند؟

  • آیا دانش‌آموزان به زوج یا فرد بودن عددها اشاره می‌کنند؟ چگونه برای زوج یا فرد بودن عددها استدلال می‌آورند؟

  • این فعالیت فرصت خوبی فراهم می‌کند تا از بچه‌ها بشنویم و با ارزیابی درک عددی آن‌ها، فعالیت‌های بعدی را بهتر و مناسب‌تر طراحی کنیم.
  • خوب است واژه‌های کلیدی مورد استفاده در این فعالیت مانند رقم، عدد، ارزش‌مکانی، جدول ارزش‌مکانی، یکان، دهگان، صدگان، هزارگان، یکی، ده‌تایی، صدتایی، هزارتایی، زوج، فرد، رقم، عدد، بیشتر، کمتر و… را روی دیوار کلمات کلاس قرار دهید تا دانش‌آموزان بتوانند هنگام گفت‌وگو از آن‌ها کمک بگیرند.
  • دلایل دانش‌آموزان را برای متفاوت بودن عدد انتخابی، در کنار آن عدد ثبت کنید.
  • می‌توانید بنا به پایه‌ای که تدریس می‌کنید، چهار عدد مناسب را بر روی تخته بنویسید (برای مثال عددهای ۳، ۲۷، ۳۱ و۱۲۳ برای پایه‌ی دوم) و سوال زیر را از دانش‌آموزان بپرسید:

    • کدام عدد با بقیه فرق می‌کند؟ به چه دلیل؟
منابع آموزشی مربوط به این طرح درس

  • پوستر
    کدام عدد با بقیه فرق می‌کند؟
    نگار وکیلی
    کدام عدد با بقیه فرق می‌کند؟

    در این پوسترها چهار عدد مختلف با بازنمایی‌های متفاوت به نمایش گذاشته شده است. فکر کردن به شباهت‌ها و تفاوت‌های این اعداد به بچه‌ها امکان می‌دهد که از جنبه‌های مختلف…

  • ابزار مجازی
    جدول ۱ تا ۱۰۰
    هوشمند حسن‌نیا
    جدول ۱ تا ۱۰۰

    در این جدول ۱ تا ۱۰۰، با کلیک کردن روی خانه‌ها می‌توانید آن‌ها را به رنگ‌های مختلف دربیاورید. ضمنا با انتخاب دکمه‌ی «عددها را خاموش و روشن کن» می‌توانید عدد…

  • ابزار کاغذی
    جدول ۱ تا ۱۰۰
    زهره پندی
    جدول ۱ تا ۱۰۰

    از جدول ۱ تا ۱۰۰ می توانید در فعالیت‌های متنوع بسیاری استفاده کنید. حتی دیدن این جدول نیز می‌تواند به درک عددی دانش آموزان در اوایل دوره دبستان کمک کند.

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *