زهره پندینگار وکیلی

کدام شکل با بقیه فرق می‌کند؟

۳۴

چکیده

در این طرح یادگیری، دانش‌آموزان برای متفاوت بودن یک شکل در بین چهار شکل دلیلی ارائه می‌دهند. این فعالیت، بستری برای استفاده از واژه‌های هندسی و فرصتی برای به اشتراک‌گذاری درک هر دانش‌آموز از مفاهیم هندسی فراهم می‌کند.

کدام شکل با بقیه فرق می‌کند؟ چرا؟

کدام شکل با بقیه فرق می‌کند؟
شرح فعالیت
گام اول؛ گفت‌وگو

تعدادی پوستر شامل چند شکل هندسی متفاوت آماده و به ترتیب با دانش‌آموزان به اشتراک بگذارید. می‌توانید از پوسترهای به اشتراک گذاشته شده در این طرح (تصویر زیر) یادگیری استفاده کنید یا پوسترهای دیگری به جز پوسترهای نمونه طراحی کنید. در این صورت خوب است پاسخ‌های بچه‌ها را پیش‌بینی کنید و شکل‌ها را طوری طراحی کنید که مطمئن باشید که هر شکل می‌تواند پاسخ سوال باشد.

ویژگی هندسی شکل ها

با نشان دادن هر یک از پوسترها، از دانش‌آموزان بپرسید:

  • کدام شکل با بقیه فرق می‌کند؟

این سوال یک پاسخ درست ندارد و هر کدام از شکل‌ها می‌توانند پاسخ سوال باشند. مهم این است که دانش‌آموزان برای انتخاب خود دلیل داشته باشند و آن را ارائه کنند.

برای افزایش فرصت تفکر و مشارکت دانش‌آموزان، ابتدا از آن‌ها دعوت کنید تا حدود یک دقیقه به صورت انفرادی، در سکوت فکر کنند و سپس از آن‌ها بخواهید تا ایده‌اشان را با نفر کناری خود در میان بگذارند. بعد از دادن فرصت تفکر گروهی و دونفری، نوبت آن می‌رسد تا از آن‌ها دعوت کنید تا نظرشان را بلند با همه‌ی کلاس در میان بگذارند.

در حین گفت‌وگو با دانش‌آموزان در مورد دلیل انتخابشان، از باقی کلاس سوال بپرسید تا از این طریق باعث به جریان انداختن گفت‌وگوی ریاضی‌وار در کلاس شوید. سوالاتی مانند:

  • آیا با نظر دوستتان موافقید؟ چرا؟
  • آیا کسی شکل متفاوتی را انتخاب کرده است؟ دلیلتان چیست؟
نمونه‌هایی از پاسخ‌های دانش‌آموزان
  • مربع قرمز، چون بقیه‌ی شکل‌ها آبی هستند.
  • مربع آبی، چون از همه‌ی شکل‌ها بزرگتر است.
  • مستطیل، چون تنها شکلی هست که اندازه‌ی چهار ضلعش با هم مساوی‌ نیست (بقیه مربع هستند).
  • مستطیل، چون قطرهایش بر هم عمود نیستند.
پوستر ویژگی هندسی شکل ها
  • لوزی بی‌رنگ، چون بقیه‌ی شکل‌ها قرمز هستند.
  • مثلث، چون بقیه‌ی شکل‌ها چهارضلعی هستند. چون یک خط تقارن دارد. چون قطر ندارد.
  • مربع، چون تنها شکلی هست که چهار زاویه‌ی راست دارد.
  • متوازی‌الاضلاع (شکل راست و پایین)، چون خط تقارن ندارد.
پوستر ویژگی هندسی شکل ها
  • شکل چپ بالا، چون هیچ خط صافی ندارد.
  • شکل راست بالا، چون همه‌ی خط‌هایش صاف هستند (ضلع دارد).
  • شکل راست پایین، چون چهار خط تقارن دارد.
  • شکل چپ پایین، چون یک خط تقارن دارد.
پوستر ویژگی هندسی شکل ها
گام دوم؛ بازاندیشی

بعد از انجام فعالیت بالا، از دانش‌آموزان بپرسید:

  • کدام یک از ایده‌هایی که امروز مطرح شد برای شما جالب بود؟ چرا؟
  • آیا جایی بود که با شنیدن نظر دوستانت، نظرت عوض شود؟ چرا؟
  • آیا دانش‌آموزان بیشتر بر روی ویژگی‌های هندسی شکل‌ها متمرکز می‌شوند یا غیر هندسی؟

    ویژگی‌های هندسی موضوعاتی مانند تعداد و اندازه‌ی ضلع‌ها و زاویه‌ها، تقارن یا عدم تقارن و … هستند. اما ویژگی‌های غیرهندسی وقتی است که دانش‌آموزان به رنگ یا اندازه‌ی شکل‌ها اشاره می‌کنند.

  • این فعالیت فرصت خوبی فراهم می‌کند تا از بچه‌ها بشنویم و با ارزیابی درک آن‌ها از مفاهیم هندسه، فعالیت‌های بعدی را بهتر و مناسب‌تر طراحی کنیم.
منابع آموزشی مربوط به این طرح درس

  • پوستر
    کدام شکل با بقیه فرق می‌کند؟
    نگار وکیلی
    کدام شکل با بقیه فرق می‌کند؟

    در هر سری از تصویرهای این پوستر چهار شکل دیده می‌شود و بچه‌ها قرار است راجع به تفاوت‌های آن‌ها با هم صحبت کنند. گفت‌وگو در مورد ویژگی‌های این شکل‌ها، فرصت…

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *