پیش از این درباره گوناگونسازی نوشتهام. این بار میخواهم درباره فعالیتهای تک جلسهای بنویسم که آشنایی با آنها دید من را نسبت به طراحی برای کلاس درس تغییر داد. فعالیتهایی که معمولاً با نام «روتینهای ریاضی» در متن های مختلف دیدهام.
این روتینها، «الگوهایی عملی برای آشکار کردن تفکر ریاضی» دانش آموزان کلاس هستند!
روتینهایی که به آنها میپردازم، فعالیتهایی باز هستند که میتوانند طیف گستردهای از دانشآموزان را به تفکر ترغیب کنند و اغلب در سطح کل کلاس اجرا میشوند و با اینکه آزاد و باز هستند، ساختاری دارند که اجرای آنها را ساده و تکرارپذیر میکند. این روتینها با دیگر فعالیتهای باز که ممکن است برای ایجاد فرصت یادگیری برای همه، در موقعیتهای مختلف طراحی کنیم، از جهت اجرایی متفاوت هستند. تفاوت این است که این روتینها قابل تکرارند؛ یعنی الگوهایی عملی هستند که در موضوعات مختلف میتوانیم از آنها استفاده کنیم. این استفاده مکرر از یک الگو در کلاس کمک میکند که بار یا فشار شناختی روی دانشآموز کاهش یابد؛ چون او بعد از چند بار تکرار میداند که روند کار چیست و بهتر میتواند روی تفکر و یادگیری ریاضی تمرکز کند.
چند نمونه از این روتینها را که برایم دوست داشتنی بوده و بارها و بارها از آنها استفاده کردهام، اینجا آوردهام.
میدانم، کنجکاوم بدانم! (Notice and Wonder)
- معلم تصویر یا موقعیتی را بدون سوال، داده یا پاسخ نشان میدهد.
- دانشآموزان چیزهایی که متوجه شدهاند و سوالهایی را که دارند، برای خودشان یادداشت میکنند.
- سپس معلم گفتگوی کلاسی را پیش میبرد و ایدهها و سوالهای دانشآموزان را روی تخته ثبت میکند.
- نظرات غیرریاضی هم پذیرفته میشود، اما هدف، هدایت بحث به سمت کنجکاویهای ریاضی است.
مسائل کلامی بدون عدد (Numberless Word Problems)
- مسئله بدون عدد ارائه میشود.
- دانشآموزان روابط بین اشیاء موجود در یک موقعیت را بررسی میکنند و درباره چیزهایی که متوجه شدهاند گفتگو میکنند.
- گاهی ممکن است معلم از دانشآموزان بخواهد که با توجه به موقعیت ارائه شده، مسئله بسازند، گاهی هم سوال در خود موقعیت آمده است و معلم باید دانشآموزان را به تفکر فراتر از حل عددی ترغیب کند.
کدام متفاوت است؟ (Which Doesn’t Belong)
- معلم سه تا شش عدد یا تصویر با ویژگیهای متفاوت ارائه میکند که هر کدام ممکن است از یک جنبه با بقیه متفاوت باشند.
- دانشآموزان شباهتها و تفاوتها را بررسی میکنند و تشخیص میدهند کدام مورد با بقیه همخوانی ندارد.
- گفتگویی در کلاس شکل میگیرد و هر کدام از دانش آموزان میگویند که انتخابشان چیست و چرا آن گزینه را انتخاب کردهاند.
- معلم دانش آموزان را ترغیب میکند که بیش از یک پاسخ پیدا کنند.
گفتگو درباره اعداد (Number Talk)
- معلم عددی را مطرح میکند و از دانش آموزان میخواهد تا درک خود از آن عدد را بگویند.
- هر دانشآموز ممکن است طوری آن عدد را بسازد که برایش قابل درک است.
- معلم ایده های دانش آموزان را بازنمایی میکند.
دنبالهٔ مسئلهها (Problem Strings)
- معلم دنبالهای از عبارتها یا مسئلهها را طراحی میکند که فکر کردن به آنها در ادامه یکدیگر میتواند به توسعهٔ تفکر دانشآموزان منجر شود.
- مسئلهها به ترتیب بیان میشوند و گفتگوی کلاسی پیرامون هریک شکل میگیرد.
آیا همیشه درست است؟ (Is It Always True)
- دانشآموزان یک یا چند تصویر یا موقعیت را بررسی میکنند و روابطی بین اشیاء ریاضی مییابند و این روابط را تحلیل میکنند.
- آنها باید بررسی کنند که آیا این روابط همیشه درست هستند یا فقط برای تصویر یا موقعیت خاصی صدق میکنند.
البته این روتینها خیلی بیشتر از اینها در متنهای مختلف آمده است. اینجا فقط آنهایی را نوشتم که بارها استفاده کردهام.
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.