PHP_INJECT_OK جمع‌آوری، سازماندهی و نمایش و تحلیل داده‌ها – امید ریاضی https://math.omidedu.org Mon, 27 Jul 2026 15:27:53 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.2 طول عمر حیوانات https://math.omidedu.org/asset/lifespan-of-animals/ https://math.omidedu.org/asset/lifespan-of-animals/#respond Mon, 10 Nov 2025 03:25:53 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=asset&p=16092

خوب به این نمودار نگاه کنید.

چه چیزهایی می‌بینید؟

این پوستر می‌تواند فرصتی فراهم آورد تا بچه‌ها نمونه‌ای از سازماندهی داده‌ها را ببینند.

[real3dflipbook id=”126″ mode =”normal”] ]]>
https://math.omidedu.org/asset/lifespan-of-animals/feed/ 0
مسئله «اشتراک مجله» https://math.omidedu.org/asset/randomness/ https://math.omidedu.org/asset/randomness/#respond Wed, 05 Nov 2025 16:54:15 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=asset&p=15870

این کاربرگ که در یک طرح یادگیری به همین نام استفاده شده است، به موضوع «تصادفی بودن» (Randomness) می‌پردازد که یکی از مفاهیم مهم در درک احتمال است.

تصادفی بودن برای اجتناب از سوگیری (Bias) در احتمال ضروری است و یکی از ویژگی‌های اساسی هر آزمایش واقعی است.

[real3dflipbook id=”130″ mode =”normal”] ]]>
https://math.omidedu.org/asset/randomness/feed/ 0
اردوی مدرسه https://math.omidedu.org/asset/one-day-out/ https://math.omidedu.org/asset/one-day-out/#respond Sat, 20 Sep 2025 04:54:13 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=asset&p=15214

این منبع، کاربرگ یک طرح یادگیری به همین نام است. در این کاربرگ، اطلاعات لازم درباره‌ی سه مکان پیشنهادی برای اردوی مدرسه آمده است و قرار است دانش‌آموزان با توجه به این اطلاعات تلاش کنند تا بهترین گزینه برای بازدید را انتخاب نمایند. جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها و در نهایت انتخاب براساس آن‌ها در این فعالیت پررنگ می‌باشد.

[real3dflipbook id=”138″ mode =”normal”] ]]>
https://math.omidedu.org/asset/one-day-out/feed/ 0
اندازه بگیر https://math.omidedu.org/lessonplan/measure-me/ https://math.omidedu.org/lessonplan/measure-me/#respond Thu, 18 Sep 2025 11:25:57 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=lessonplan&p=15500
  • این نمودارِ قد و وزن کودکان یک مهدکودک است. با دیدن آن چه اطلاعاتی به دست می‌آوری؟
  • در گروه خود، قد و طول دستتان (از نوک انگشت وسط تا مچ) را اندازه بگیرید و بر روی یک نمودار ثبت کنید. چه چیزی متوجه می‌شوید؟

شرح فعالیت

گام اول؛ مواجهه

نمودار زیر را به دانش‌آموزان نشان دهید و به آن‌ها بگویید: «در یک مهدکودک، قد و وزن دانش‌آموزان کلاس را اندازه‌گیری کردند. این‌جا می‌توانید ببینید که وقتی این اندازه‌گیری‌ها (داده‌ها) روی یک نمودار ترسیم شدند چگونه به نظر می‌رسند.»

به دانش‌آموزان بگویید:

  • سه مورد را که از نگاه کردن به این نمودار می‌توان در مورد کودکان این مهدکودک فهمید، بنویسید. سعی کنید حداقل یکی از مواردی که می‌نویسید، یک جمله‌ی مقایسه‌ای باشد (برای مثال: قد زهرا از قد مریم بلندتر است یا مریم بیشترین وزن را در کلاس دارد).

وقتی دانش‌آموزان به صورت انفرادی، نظرات خود را ثبت کردند، از آن‌ها بخواهید تا جملاتشان را به بغل‌دستی خود نشان دهند و در مورد جملاتشان با همدیگر صحبت کنند و اگر لازم است، کمک دهند تا جملات همدیگر را تصحیح کنند.

سپس از هر نفر دعوت کنید که یکی از جملات خود را بلند برای همه بخواند.

بعد از صحبت در مورد نمودار مهدکودک، از دانش‌آموزان بخواهید ابتدا به سوالات زیر به صورت انفرادی فکر کنند و سپس با بغل‌دستی‌ خود ایده‌هایشان را به اشتراک بگذارند:

  • اگر کلاس ما بخواهد پروژه مشابهی انجام دهد، به نظر شما نمودار کلاس ما با نمودار این مهدکودک از چه نظرهایی متفاوت خواهد بود؟ حداقل دو مورد را بنویسید.
  • به نظر شما نمودار کلاس ما از چه جنبه‌هایی شبیه به نمودار مهدکودک خواهد بود؟

بعد از تفکر فردی و گروهی، نوبت به آن می‌رسد که دانش‌آموزان ایده‌هایشان را با کل کلاس به اشتراک بگذارند.

گام دوم؛ کاوش

دانش‌آموزان را به گروه‌های چهار یا پنج نفره تقسیم کنید و به آن‌ها بگویید:

  • قد هر فرد در گروه خود و طول دست او از نوک انگشت وسط تا مچ را اندازه‌گیری کنید. فهرستی از این اطلاعات تهیه کنید و اطلاعات گروه خود را در نمودار زیر نمایش دهید.
گام سوم؛ گفت‌وگوی جمعی

از هر گروه بخواهید تا نمودارهای خود را در کلاس به باقی دانش‌آموزان نشان دهند و توضیحات لازم را در مورد آن بدهند. سپس می‌توانید از گروه‌ها بخواهید تا در مورد شباهت یا تفاوت نمودار گروه‌ها با همدیگر صحبت کنند.

گام چهارم؛ بازاندیشی

در پایان می‌توانید از دانش‌آموزان بپرسید:

  • جمع‌آوری اطلاعات و نشان‌دادن آن‌ها در نمودار چه کمکی به ما می‌کند؟

نمونه‌هایی از پاسخ‌های دانش‌آموزان

مریم بیشترین وزن را دارد، آوا کوتاهترین قد را دارد، سارا هم قد بلندی دارد و هم کمترین وزن را دارد، پس او احتمالا خیلی لاغر است، و غیره.

الف) دانش‌آموزان کلاس چهارم عموماً بلندتر و سنگین‌تر از دانش‌آموزان مهدکودک هستند، بنابراین مجموعه نقاط (در نمودار) به صورت مورب به سمت مقادیر بیشتر هر دو مختصات (قد و وزن) حرکت خواهد کرد.

ب) اگرچه در کلاس چهارم تفاوت‌ها یا “پراکندگی”هایی بین قد و وزن وجود خواهد داشت، اما همه این نقاط در یک ناحیه نسبتاً کوچک روی نمودار باقی می‌مانند، و میزان پراکندگی بین نقاط تفاوت چشمگیری با پراکندگی بین نقاط دانش‌آموزان مهدکودک نخواهد داشت.

باز هم، در دانش‌آموزان کلاس چهارم تفاوت‌هایی بین قد و طول دست وجود خواهد داشت، اما همه نقاط باید در یک ناحیه نسبتاً کوچک روی نمودار باقی بمانند.

]]>
https://math.omidedu.org/lessonplan/measure-me/feed/ 0
نمودار قد و وزن https://math.omidedu.org/asset/poster-measure-me/ https://math.omidedu.org/asset/poster-measure-me/#respond Thu, 18 Sep 2025 11:25:27 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=asset&p=15508

در این پوستر، نمودار قد و وزن کودکان یک مهدکودک نمایش داده شده است و دانش‌آموزان تلاش می‌کنند تا آن را بررسی و تجزیه و تحلیل کنند.

[real3dflipbook id=”140″ mode =”normal”]

]]>
https://math.omidedu.org/asset/poster-measure-me/feed/ 0
اندازه بگیر https://math.omidedu.org/asset/worksheet-measure-me/ https://math.omidedu.org/asset/worksheet-measure-me/#respond Thu, 18 Sep 2025 11:17:02 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=asset&p=15509

این منبع، کاربرگ یک طرح یادگیری به همین نام است و در آن دانش‌آموزان اندازه‌هایی را ثبت و در یک نمودار نمایش می‌دهند.

[real3dflipbook id=”141″ mode =”normal”]

]]>
https://math.omidedu.org/asset/worksheet-measure-me/feed/ 0
یک داستان محشر https://math.omidedu.org/asset/worksheet-something-from-nothing/ https://math.omidedu.org/asset/worksheet-something-from-nothing/#respond Mon, 15 Sep 2025 00:47:30 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=asset&p=14539

در این منبع، ۳ کاربرگ از کتاب یک داستان محشر طراحی شده که دانش‌آموزان می‌توانند برای شناخت اولیه نسبت به شکل‌های هندسی و نیز کاربرد نمودار از آن استفاده نمایند.

[real3dflipbook id=”143″ mode =”normal”] [real3dflipbook id=”144″ mode =”normal”] [real3dflipbook id=”145″ mode =”normal”] ]]>
https://math.omidedu.org/asset/worksheet-something-from-nothing/feed/ 0
نمودار شکلک‌ها https://math.omidedu.org/lessonplan/emoji-chart/ https://math.omidedu.org/lessonplan/emoji-chart/#comments Sun, 21 Jan 2024 16:30:00 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=lessonplan&p=2267

به این نمودار با دقت نگاه کنید.

یک نفر این نمودار را برای خودش ساخته است.

درباره‌ی این نمودار با دوستانتان صحبت کنید و بعد دست‌به‌کار شوید و نمودار دلخواه خودتان را بسازید.

نمودار
شرح فعالیت
گام اول؛ فهم نمودار

نمودار شکلک‌ها را به دانش‌آموزان نشان دهید. پوستر نمودار شکلک‌ها برای نمایش در کلاس در پیوست همین فعالیت در دسترس است. از بچه‌ها بخواهید به این نمودار نگاه کنند و به این سوالات پاسخ دهند.

  • این نمودار به شما چه اطلاعاتی می‌دهد؟
  • چه سوال‌هایی در مورد این نمودار دارید؟
  • چه چیزی در این نمودار شما را متعجب کرد؟

بعد از اینکه بچه‌ها فرصت کافی برای فکر کردن به این سوالات را داشتند، از آن‌ها بخواهید که ایده‌هایشان را با گروه به اشتراک بگذارند. مطمئن شوید که همه‌ی اعضای گروه فرصت داشته‌اند که نظرشان را در این زمینه بگویند و حداقل یک سوال در مورد آن پرسیده باشند.

بعد از بچه‌ها بخواهید ایده‌هایی که مایلند را با کلاس به اشتراک بگذارند. در خلال صحبت‌های بچه‌ها توجه آن‌ها را به این جلب کنید که فرد سازنده‌ی نمودار، شکلک‌ها را بر اساس میزان علاقه‌اش به آن‌ها مرتب کرده است.

گام دوم؛ ساخت نمودار

از بچه‌ها بخواهید که در هر گروه بر سر یک موضوع برای ساختن نمودار توافق کنند. این موضوع ممکن است بستنی، سرگرمی، ماشین، آب‌نبات یا حیوانات باشد. حالا از آن‌ها بخواهید که نمودار خودشان را برای این موضوع درست کنند. از بچه‌ها بخواهید انواع مختلفی از موضوع مورد نظرشان را روی یک نمودار مرتب کنند و ثبت کنند که هر طرف نمودار چه چیزی را به ما نشان می‌دهد. مثلا ممکن است گروهی از بچه‌ها تعدادی بستنی را در نظر بگیرند و از نظر میزان علاقه‌شان به این بستنی‌ها آن‌ها را از پرطرفدارترین تا کم‌طرفدارترین بستنی روی یک طیف مرتب کنند.

در نهایت از بچه‌ها بخواهید که نمودارهایشان را روی دیوارهای کلاس نصب کنند و نمودارهای دوستانشان را هم ببینند.

اهمیت استدلال

لابلای حرف‌های بچه‌ها به دنبال استدلال بگردید.

زمانی که گروه‌ها روی تهیه‌‌ی نمودارهایشان کار می‌کنند، به نحوه‌‌ی توافق آن‌ها در مورد مکان قرار دادن نمادها در نمودار گوش دهید. در حین گوش دادن، دانش‌آموزان را تشویق کنید تا ایده‌های خود را به اشتراک بگذارند. از آن‌ها بپرسید که چگونه برای قرار دادن نمادها در نمودار تصمیم می‌گیرند. اگر درباره‌‌ی تصمیم‌های آن‌ها برای یک نماد خاص سؤال کنید، می‌توانید به گفتگوی آن‌ها بپیوندید و گفتگو را به سمت ایجاد یک توافق‌ مشترک، هدایت کنید.

بعد از اینکه همه‌ی نمودارها بر روی دیوار نصب شدند، از دانش‌آموزان بخواهید به ترتیب روی هر یک از نمودارها متمرکز شوند و در مورد آن به سه سوالی که در گام اول پرسیده شد فکر کنند و پاسخ‌هایشان را با کلاس به اشتراک بگذارند. کار خواندن و به اشتراک گذاری ایده‌ها تا آخرین نمودار ادامه خواهد یافت.

]]>
https://math.omidedu.org/lessonplan/emoji-chart/feed/ 2
نمودار شکلک‌ها https://math.omidedu.org/asset/emojies-chart/ https://math.omidedu.org/asset/emojies-chart/#respond Sun, 21 Jan 2024 04:30:00 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=asset&p=2273

در این نمودار تعدادی شکلک در یک طیف مرتب شده‌اند. در فعالیتی به همین نام، قرار است دانش‌آموزان اطلاعاتی را که در این نمودار هست، کشف کنند و سپس نموداری با موضوع دلخواه خودشان به این شکل درست کنند.

[real3dflipbook id=”92″ mode =”normal”] ]]>
https://math.omidedu.org/asset/emojies-chart/feed/ 0
مرتب کردن شکل‌های هندسی https://math.omidedu.org/lessonplan/sorting-geometric-shapes/ https://math.omidedu.org/lessonplan/sorting-geometric-shapes/#respond Wed, 27 Dec 2023 09:41:00 +0000 https://math.omidedu.org/?post_type=lessonplan&p=5822

شکل‌های هندسی‌ای را که در اختیار دارید ببرید و آن‌ها را طوری در یک ردیف مرتب کنید که الگوهای خواسته شده، کامل شوند.

  • چه چیزی در این فعالیت برای شما جالب بود و چه چیزی را دوست نداشتید؟
شرح فعالیت

ابزار کاغذی «شکل‌های هندسی» را در اختیار گروه‌های دو نفره قرار دهید و از دانش‌آموزان بخواهید تا شکل‌ها را برش دهند. سپس ویژگی‌های شکل‌های مختلف را جویا شوید:

  • به نظر شما هر یک از این شکل‌ها چه ویژگی‌هایی دارند؟

بعد از آن کاربرگ «مرتب‌کردن شکل‌های هندسی» را به گروه‌ها بدهید و اولین فعالیت آن را برایشان توضیح دهید. شاید لازم بدانید که یک‌ بار فعالیت را با کل کلاس پیش ببرید تا دستورالعمل‌های فعالیت برای دانش‌آموزان شفاف شود. سپس گروه‌ها کار خود را آغاز می‌کنند و هر یک از اعضای گروه به نوبت شکل‌ها را در کنار یکدیگر در یک ردیف روی میز قرار می‌دهند. اگر به نقطه‌ای رسیدند که نتوانستند شکلی را در جای مناسب قرار دهند، به آن‌ها بگویید که می‌توانند شکل‌ها را دوباره از نو با یک ترتیب دیگر مرتب کنند تا ببینند آیا می‌توانند الگو را کامل کنند یا خیر. وقتی دانش‌آموزان فرصت پیدا کردند که اولین الگو را چندین بار به روش‌های مختلف تکمیل کنند، از آن‌ها بپرسید:

  • متوجه چه چیزی شدید؟
  • آیا به روش‌هایی فکر کردید که مفید باشد و به کارتان بیاید؟

سپس الگوی دوم را به دانش‌آموزان معرفی کنید. به گروه‌ها فرصت دهید تا آن را چند بار به روش‌های مختلف امتحان کنند. از آن‌ها بپرسید:

  • ایده‌تان برای انجام این فعالیت چیست؟
  • چرا نمی‌توان از همه‌ی قطعه‌ها استفاده کرد؟
  • آیا می‌توانید قطعه‌ها را طوری بچینید که بتوانید الگو را کامل کنید؟
  • آیا می ‌توانید الگو را طوری اصلاح کنید تا بتوانید از همه‌ی قطعه‌ها استفاده کنید؟
]]>
https://math.omidedu.org/lessonplan/sorting-geometric-shapes/feed/ 0